Kritiek op het kapitalisme zorgt in Duitsland voor heftige debatten: in zijn boek „Ego – het spel des levens“ schetst Frank Schirrmacher het scenario van een geëconomiseerde maatschappij, die zich compleet onderwerpt aan de wetten van de financiële markten. In het tijdperk “Homo oeconomicus” speculeert iedereen onder alle levensomstandigheden egoïstisch op eigen gewin, zegt de mede-uitgever van het Duitse dagblad “Frankfurter Allgemeinen Zeitung“. Zijn we enkel nog speelballen van het kapitalisme: egoïstisch, manipuleerbaar en berekenbaar door data-imperia zoals Google en Facebook? Is de politiek slechts nog machinerie van de markten? En gaat er van deze ontwikkeling een gevaar uit voor onze democratie? Het zijn de inleidende woorden die ik las als inleiding bij een talkshow, waarin het genoemde boek en de auteur centraal staan.
Eerder op dit blog schreef ik al dat dit boek mijn aandacht trok. Waarom? Het behandelt een thema waarbij het ouderwetse links – rechts…
Morgenavond om 20:00 uur gaat in het Berlijnse filmhuis Babylon het 7e Poetry Film Festival van start. Dit is het grootste, internationale platform voor korte films, die op gedichten zijn gebaseerd. Deze creatieve uitwisseling vindt om de twee jaar plaats. Een internationale jury bepaalt wat uiteindelijk de beste poëziefilms zijn. Dit jaar bestaat de jury uit Cornelia Klauß, Alice lyons en Michael Roes.
Jury
Eerstgenoemde was lange tijd programmaleidster van filmhuis Babylon en is lid van de selectiecommissie van het internationale korte filmfestival Oberhausen en het documentairefestival DOK-Leipzig. Ze is auteur voor radiofeatures, dramaturge voor documentaires en uitgeefster van politieke reisboeken. Daarnaast levert ze journalistieke bijdragen voor zitty, taz, SFB en RIAS.
Alice Lyons is een dichteres en filmmaakster uit Paterson/New Jersey. Zowel haar gedichten als haar poëziefilms verschenen wereldwijd in bioscopen en galerieën. Haar poëziefilm The Polish Language (2009) ontving vele prijzen en waarderingen bij filmfestivals. Ze woont in het Ierse Sligo en werkt als freelance redactrice en curatrice.
Michael Roes is schrijver, dichter, dramaturg en filmmaker. Hij werkte als regie- en dramaturgassistent bij de Schaubühne Berlin en als gastprofessor in Boedapest. Voor zijn romans ontving hij in 1997 de literatuurprijs van de stad Bremen, voor zijn werk in 2006 de Alice Salomon Poetik Preis.
Taatske Pieterson
Het tweejaarlijkse Poetry Film Festival ging in 2002 van start. Onder de winnaars tot nu toe bevindt zich één Nederlandse inzending, afkomstig van kunstenares en filmmaakster Taatske Pieterson (1978), afgestudeerd aan de afdeling VAV van de Gerrit Rietveld Academie. In 2006 won ze met haar film One Person/Lucy de prijs voor experimentele filmpoëzie, geschonken door het Goethe-Institut.
Belgische bijdragen
Dit jaar ontving de organisatie van het festival 770 inzendingen uit 70 landen. De programmacommissie koos uiteindelijk 29 films, waaronder twee Belgische producties. Dat bewijst weer eens hoe cultureel België dezer dagen internationaal aan de weg timmert. De eerste Belgische bijdrage is afkomstig van Paul Bogaert, de Vlaamse dichter die dit jaar de Herman de Coninckprijs in de wacht sleepte en experimenteel filmmaker Jan Peeters. Hun stuk heet BACTERIA en behelst 2 gedichten. Het eerste gedicht onzekerheden 12 is van Paul Bogaert en afkomstig uit de bundel ‘Ons verlangen’, in 2013 uitgegeven door de Bezige Bij.
Het tweede gedicht ‘Een twee drie emmers…’ is nog niet eerder gepubliceerd. De Franstalige Belgische Émilie Mercier toont een 15 minuten durende animatiefilm van het gedicht Le lai du Bisclavret, geschreven door Marie de France (1154-1189), de eerste bekende Franse dichteres.
Bij de officiële opening van het festival zal de Noorse schrijver Øyvind Rimbereid acte de présence geven geven. De journaliste Shelly Kupferberg is als presentator van de partij. Op vrijdag 17 oktober om 19:30 in zaal 1 zal de Vlaamse inzending te zien zijn, de herhaling is een dag later om 16:30 uur in zaal 2. Volgens de festival-website is de Vlaamse inzending BACTERIA Engelstalig. De Franstalige inzending is op zaterdag 18 oktober om 19:00 uur zaal 1 te zien, de herhaling een dag later om 16:30 uur in zaal 2.
Schrijvers uit de hele wereld wisselen ideeën en gedachten uit over de actuele problemen op de wereld. Dat schreef ik eerder n.a.v een door mij bezochte persconferentie waarbij de Deense schrijfster Janne Teller toelichting bij haar project gaf.
Hoe is het afgelopen? Dat vraag ik mij vandaag af en surf naar de Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ). Boven de foto van de Deense schrijfster lees ik de titel ‘Tussendoor de wereld redden (Zwischendurch die Welt retten)’. Dat klinkt alsof haar project niet serieus wordt genomen. ‘Kunnen schrijvers de wereld veranderen? Als het aan de Deense auteur Janne Teller ligt, ja. En politieke naïviteit kan men haar nauwelijks verwijten.’ Deze introducerende zinnen, vooral de laatste, klinken hoopvoller dan de titel.
Drie dagen vol discussie met meer dan 25 schrijvers uit 17 landen, die allemaal een multiculturele achtergrond hebben. Dat vertelt de hees geworden Janne Teller na afloop tijdens een persconferentie waar ik helaas niet bij aanwezig kon zijn. De schrijvers probeerden tijdens drie zittingen thema’s te behandelen die veelal in politieke sfeer worden besproken. Hierbij hadden de auteurs tijdens de boekenbeurs in Frankfurt echter een andere, gemeenschappelijke invalshoek: de menselijke.
Vanuit dat oogpunt moet het ondenkbaar zijn dat mensen in nood op de vlucht naar Europa sterven. Het beëindigen van moderne slavernij, zij het bij prostituees, dienstmeisjes of werknemers in de landbouw, moet een politieke prioriteit worden. Nationaliteit moet naar geboorteplaats en niet naar afstamming worden toegekend en democratie mag niet als enige regeringsvorm worden beschouwd. Alle staten van de wereld zouden vredesministeries moeten opbouwen en voor iedere dollar die voor defensie wordt uitgegeven, één dollar voor de vrede investeren.
De FAZ schrijft ook waarom je de beroemde Deense kinder- en jeugdboekschrijfster geen naïviteit kunt verwijten. Vóór haar schrijverschap werkte ze namelijk als adviseur voor de Europese Unie en de Verenigde Naties. De krant vraagt zich vervolgens wel af of de gestresste schrijvers, die de waanzin van de beurs even konden ontvluchten, tussendoor in een aparte zaal de wereld konden redden in het project ‘Frankfurt Undercover’.
Ik denk dat het project in ieder geval iets kan bijdragen tot meer bewustzijn en bewustwording bij de mensen op deze planeet. Mede daarom volg ik ook dergelijke initiatieven. Het genoemde project is nog niet helemaal afgesloten. De schrijvers zullen nu hun adviezen op papier zetten en dan alles als een boek presenteren. Dat boek zal gratis verkrijgbaar zijn. Teller hoopt dat politici de ideeën oppakken. Volgens de FAZ is dat niet zeer waarschijnlijk, ‘maar wie weet: misschien zal de bevolking op de onderwerpen van de schrijvers ingaan.’
Kritiek op het kapitalisme zorgt in Duitsland voor heftige debatten: in zijn boek „Ego – het spel des levens“ schetst Frank Schirrmacher het scenario van een geëconomiseerde maatschappij, die zich compleet onderwerpt aan de wetten van de financiële markten. In het tijdperk “Homo oeconomicus” speculeert iedereen onder alle levensomstandigheden egoïstisch op eigen gewin, zegt de mede-uitgever van het Duitse dagblad “Frankfurter Allgemeinen Zeitung“. Zijn we enkel nog speelballen van het kapitalisme: egoïstisch, manipuleerbaar en berekenbaar door data-imperia zoals Google en Facebook? Is de politiek slechts nog machinerie van de markten? En gaat er van deze ontwikkeling een gevaar uit voor onze democratie? Het zijn de inleidende woorden die ik las als inleiding bij een talkshow, waarin het genoemde boek en de auteur centraal staan.
Blog Allard van Gent 